Εθνικό πλαίσιο

Ελλαδα

Η Ελλάδα έχει μοναδικό ενδιαφέρον από άποψη βιοποικιλότητας παρόλη τη μικρή της έκταση. Για παράδειγμα, τα καταγεγραμμένα φυτικά είδη στην Ελλάδα είναι πάνω από 6.500, με ενδημικά 1.150. Συγκριτικά, η Γερμανία και η Αγγλία με πολύ μεγαλύτερη έκταση, καταγράφουν 2.700 είδη και 6 μόνο ενδημικά, και 1.550 και 16 ενδημικά, αντίστοιχα. [Πηγή]

Επιπλέον, στο πλήθος αρχαιοελληνικών αρχαιολογικών χώρων ευδοκιμεί πλήθος οργανισμών που έχει εκμεταλλευτεί το προστατευμένο πλαίσιο των χώρων αυτών. Συγκεκριμένα, σε έρευνα που έγινε σε 20 αρχαιολογικούς χώρους που αντιστοιχούν στο 0.08% της έκτασης της χώρας, βρέθηκαν 4.403 είδη. [Πηγή]

To Ελληνικό παρατηρητήριο που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος U.BI.TEACH ασχολείται με τις 2 μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, και την αστική τους βιοποικιλότητα.

Αθήνα

Η πόλη της Αθήνας είναι το κυριότερο αστικό κέντρο της Ελλάδας, καθώς και η πρωτεύουσα της χώρας. Διαθέτει πλούσια βιοποικιλότητα χάρη στο πλήθος αρχαιολογικών χώρων της περιοχής, την ύπαρξη αστικών πάρκων και προστατευόμενες περιοχές.

Συγκεκριμένα, χώροι με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αστικής βιοποικιλότητας είναι:

Ο Εθνικός Βοτανικός Κήπος: το πρώτο διακοσμητικό πάρκο και ο πρώτος βοτανικός κήπος στη σύγχρονη Ελλάδα. Είναι μία από τις πολύ λίγες  εκτεταμένες περιοχές πρασίνου μέσα στην πόλη και αποτελεί πολύτιμη όαση βιοποικιλότητας. Φιλοξενεί 6600 δέντρα, 5700 θάμνους και 9700 φυτά, καθώς και 18 είδη ορνιθοπανίδας, 4 ερπετών και 3 αμφιβίων. 

Το Πεδίον του Άρεως: ο μεγαλύτερος αστικός χώρος πρασίνου στην Αθήνα, με 203 στρέμματα της έκτασής του να καλύπτονται από φυτά ελληνικής και μεσογειακής προέλευσης. Οι φυτεύσεις του πάρκου δημιουργούν μικροκλίματα που υποστηρίζουν διάφορα φυτά και ζώα. Το πάρκο έχει πλούσια ορνιθοπανίδα, καθιστώντας το ιδανικό προορισμό για την παρατήρηση ειδών όπως ο κοκκινολαίμης, ο καλόγερος, ο τσαλαπετεινός, ο γκιώνης και πολλά ακόμα.

Το Όρος Υμηττού – Αισθητικό Δάσος Καισαριανής: έχει ανακηρυχτεί από την Ευρωπαική Ένωση ώς Ιστορικός Κήπος της Ευρώπης και αποτελεί προστατευόμενη περιοχή. Φιλοξενεί πλούσια βιοποικιλότητα, με είδη της εγχώριας χλωρίδας όπως πεύκα, κυπαρίσσια και δρύες, καθώς και πολλά είδη πουλιών, ερπετών και μικρών θηλαστικών. Σύμφωνα με αξιολόγηση και εκτίμηση της βιοποικιλότητας του δάσους που εκπονήθηκε, «Ο μεγαλύτερος πλούτος ειδών όσον αφορά τα πουλιά, τα θηλαστικά, τα ερπετά και τα έντομα, καταγράφεται στις εκτάσεις που καλύπτονται από φρύγανα, θαμνότοπους και αραιά δάση με διάκενα και ποικιλία υποορόφου. Γενικότερα, τα περισσότερα είδη ευνοούνται από την εναλλαγή των δασών με τις ανοικτές εκτάσεις. Όσον αφορά τα φυτά, ο μεγαλύτερος πλούτος ειδών καταγράφεται στις ανοιχτές, θαμνώδεις, φρυγανικές ή πετρώδεις εκτάσεις.»

Θεσσαλονίκη

Η πόλη της Θεσσαλονίκης είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας, καθώς και η μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα της Μακεδονίας. Δυστυχώς, στερείται αστικά δάση και μεγάλα πάρκα εντός του αστικού ιστού. Η αστική βιοποικιλότητα της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται φτωχή και ανεπαρκής λόγω ανεξέλεγκτης αστικής ανάπτυξης, φύτευση ξενικών ειδών, απομάκρυνση δέντρων και κατακερματισμό πράσινων χώρων. Η ύπαρξη αυτών των προβλημάτων καθιστά την πόλη κατάλληλη για μελέτη, καθώς υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης.

Υπάρχουν όμως και χώροι μέσα και πολύ κοντά στην πόλη που είναι σημαντικοί για τη βιοποικιλότητα, όπως: 

Το Πάρκο ΧΑΝΘ: αποτελεί τον κεντρικότερο χώρο πρασίνου της πόλης. 

Το Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: προστατευόμενη περιοχή που εκτείνεται και στην περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης. Ο υγροβιότοπος αυτός φιλοξενεί 298 είδη πουλιών, 350 είδη και υποείδη φυτών, 40 είδη θηλαστικών, 18 ερπετών, 9 είδη αμφιβίων και 7 ασπόνδυλών, σε 25 οικότοπους.